هميشه با دستخط خود هنرمند همراه نبود . تكرار و تقليد فراوان بود و احتمالا بوسيله شاگردان و يا دستياران از روى آثار معاصر صورت مىگرفت . در اين زمان اينكه يك طرح كى و كجا پديد آمده و آيا اصيل است يا نه و اگر اصيل هست از قلم چه كسى تراويده ، مطرح نبود . اين بحث و جدل ادامه يافت و فراتر هم رفت و هويت‌شناسى آثار آقا رضا را نيز مشكل ساخت . از منابع ادبى « 1 » برمىآيد كه آقا رضا فرزند على اصغر بوده و لذا مثل صادقى بيك به ايل افشار تعلق داشته ، ولى بر خلاف او در يك محيط هنرى متولد شده و احتمالا از همان اوان كودكى در كتابخانه سلطنتى مشغول به كار شده است . در زمانيكه قاضى احمد نخستين دستنويس اثر خود را در سال 1596 م . تكميل مىكرده وى به قدر كافى به شهرت رسيده بود و ازاينرو سچوكين تاريخ تولد او را سال 1565 م . قلمداد كرده كه پدرش يكى از هنرمندان چرب‌دست كارگاه ابراهيم ميرزا در مشهد بوده است . آقا بخشى از نام اوست كه در منابع به دو اطلاق شده است . قاضى احمد مىنويسد : « اگر زمانه به وجود باوجود او افتخار نمايد ، مىشايد ، چون در تصوير و چهره‌گشايى و شبيه‌كشى نظير و عديل ندارد و اگر مانى زنده بودى و استاد بهزاد حيات يافتى ، روزى يكى صد آفرين بر وى نمودى . » آثار دوره اوليه زندگى وى كه عموما مقبول بوده ، چندان وسيع نيست . در رأس آنها دو طرح زيباى رنگين از پيكره‌هاى ايستاده ، يكى دخترى بادبزن بدست و ديگرى پيكره‌اى ظريف و مليح در يك صفحه كامل كه ميوه‌اى را در دست دارد « 2 » . هر دو نگاره امضاى آقا رضا را دارد و هردو نيز حاوى مهر سلطنتى شاه عباس با تاريخ جلوس اوست كه به افسانه پيوسته است . سبك او ظريف‌تر و طرفه‌تر از سبك صادقىبيك است و در آن حسن حجم كم است ( در هيچ‌يك از سبكها ويژگيهاى برجسته همچون سبك او موجود نيست ) ولى از سرزندگى زياد برخوردار است ؛ در بيان تصاوير او نوعى شوخ‌طبعى مستتر است . چندين طراحى قلم نيز از او باقى است ، دخترى ايستاده با گل سرخى در دست « 3 » و جوان نشسته‌اى با دسته گلى در دست « 4 » كه از حيث استحكام خط فراتر رفته و از كلفتى به نازكى رسيده و در انحناى بدن تداوم يافته و در تسلط بر قطرات مركب پايان پذيرفته است . نخستين اينها نيز حاوى طغراى شاه است ، درحاليكه دومى متعلق به مرقعى است كه در پايان سده دهم / شانزدهم پديد آمده ولى نشاندهندهء پسزمينهء ابرگونه‌اى است كه در تصاوير نسخ اوايل سده يازدهم / هفدهم به چشم مىخورد . يك طراحى ديگر از او متعلق به موزه لوور و نيز وابسته به دوره حدود اواخر اين قرن ، مرد جوانى را

--> ( 1 ) - قاضى محمد ، ص 192 . ( 2 ) - گرى ، نقاشى ايران ( 1961 م . ) ، ص 161 . ( 3 ) - ساكيسيان ، La miniature Persane ، شماره 167 . ( 4 ) - سچوكين ، نسخ خطى شاه عباس ، تصوير XXXiiib .